Beoordeling en becijfering gespreksvaardigheid

13 december 2019

Voor het beoordelen van gespreksvaardigheid is het maken van een beoordelingsmodel heel belangrijk. Ontwikkel dit model bij voorkeur met de vaksectie.

Beoordelingscriteria

Bepaal welke criteria van belang zijn voor de beoordeling van de prestatie. Bijvoorbeeld:

  • inhoud (is de opdracht volledig en succesvol uitgevoerd?);
  • vorm:
    • woordgebruik;
    • grammaticale correctheid, woordvolgorde;
    • uitspraak, vloeiendheid;
  • interactie (begrijpt de leerling de gesprekspartner en reageert hij/zij adequaat?).

Rubric

Zet de gekozen criteria in een rubric. Een rubric is een beoordelingsinstrument dat de vorm van een tabel heeft. Rijen geven de criteria weer, kolommen de niveaus. Voor meer informatie over de niveaus, zie Gespreksvaardigheid en het ERK.

Bijvoorbeeld:

Niveaus

Criteria

1 punt

2 punten

3 punten

Inhoud

beschrijving
wanneer 1 punt
beschrijving wanneer 2 punten beschrijving
wanneer 3 punten
Woordge-
bruik en grammatica
Uitspraak en vloeiendheid

Het aantal criteria en niveaus ligt niet vast. Sommigen kiezen voor een omschrijving van de niveaus (bijvoorbeeld onvoldoende-voldoende-goed-uitmuntend), anderen voor scorepunten. Het maximaal haalbare aantal scores kan ook per criterium verschillen. Bij het schoolexamen zijn scores sneller om te zetten in cijfers dan omschrijvingen.

Meer informatie hierover staat op de website van het ERK.

Inhoud

Bepaal wanneer een opdracht naar behoren is uitgevoerd. Een oordeel hierover wordt eenvoudiger naarmate een opdracht uit meer deelopdrachten is opgebouwd. Voorkom echter dat het uitvoeren van een (deel)opdracht een kwestie van vertalen wordt. Aan een opdracht is in ieder geval voldaan als op elk van de delen waaruit die bestaat adequaat is ingegaan.

Vorm

Bepaal wanneer een prestatie voldoende is aan de hand van de eerdergenoemde criteria (als tempo en articulatie, woordgebruik, grammaticale correctheid etc.). Wat moet bijvoorbeeld in ieder geval goed zijn, welke fouten worden nog getolereerd, hoe kort mogen zinnen zijn, hoe vaak mogen dezelfde woorden worden gebruikt, wanneer zijn pauzes of is het zoeken naar woorden nog acceptabel, hoe waardeer je het al dan niet om kunnen gaan met een strategie als een onbekend woord kunnen omschrijven?

Punten en weging

Beslis welke weging je per criterium wilt toekennen. Uiteraard is een besluit hierover afhankelijk van het ERK-niveau van de toets. Bij A1 is de foutentolerantie groter dan bij A2 en bij A2 groter dan bij B1. Woordvolgorde en uitspraak kunnen minder zwaar tellen dan het feit dat een opdracht succesvol en op een begrijpelijke manier is uitgevoerd. Bepaal het aantal punten dat je maximaal per criterium wilt toekennen.

Het totale aantal scores wordt vervolgens omgezet in een cijfer.

Meer weten? Lees hoofdstuk 7 en 9 in de ERK-publicatie Toetsen en beoordelen met het ERK.