Samenhang in het primair onderwijs

5 maart 2020

Taal- en rekendoelen binnen wereldoriëntatie

Van vulkanen naar grafieken.
Op zoek naar kansen voor taal en rekenen binnen wereldoriëntatie.

Samenhang in je onderwijs aanbrengen. Hoe doe je dat?"

Die vraag staat centraal in ons project "Taal en rekenen binnen wereldoriëntatie". Samen met leerkrachten en schoolleiders onderzoeken we hoe je taal- en rekendoelen kunt verweven binnen wereldoriëntatie.

Waarom samenhang?

Hoeveel hartslagen tel jij per minuut en met hoeveel procent stijgt die na een rondje rennen? Kansen genoeg om ook te werken aan rekenen tijdens wereldoriëntatie. En met behulp van een rijke tekst over vulkanen zijn leerlingen ook bezig met begrijpend lezen.

In het onderwijs is behoefte aan méér samenhang in het curriculum. Die wens leeft zowel bij leerkrachten en schoolleiders, als bij onderwijsontwikkelaars, opleiders, onderwijsadviseurs en beleidsmakers. Ook binnen Curriculum.nu is samenhang een belangrijk uitgangspunt.
We zien in de praktijk dat steeds meer scholen ervoor kiezen om de vakken van wereldoriëntatie in samenhang aan te bieden. Leerlingen werken dan steeds een aantal weken aan een thema of project over bijvoorbeeld de Egyptenaren of het ontstaan van de aarde.
Door samenhang aan te brengen, kun je het onderwijs efficiënter inrichten. Samenhang gaat de overladenheid tegen en biedt ruimte voor scholen om een eigen curriculum vorm te geven. Maar nog belangrijker: wanneer samenhang goed wordt vormgegeven, draagt dit bij aan betekenisvol leren, waardoor de betrokkenheid van leerlingen vergroot. Die betrokkenheid heeft een positieve invloed op de leeropbrengsten.
Hoge betrokkenheid van leerlingen zien leerkrachten vaak tijdens de themalessen van wereldoriëntatie. Een betrokkenheid die zij ook graag in de ochtend willen zien wanneer leerlingen bezig zijn met taal en rekenen. Wereldoriëntatie biedt kansen voor taal en rekenen. De vraag is: hoe benut je die kansen?

Under construction

Dit SLO-project is gestart in januari 2019 en nog volop in ontwikkeling. In plaats van aan het einde van het project de opbrengsten delen, willen we je tijdens het proces meenemen in onze zoektocht. Juist van dat proces kunnen we veel leren en dat willen we met je delen. Je bevindt je dus op een thema under construction. Je kunt hier regelmatig nieuwe informatie vinden.

Ontwikkelscholen

Vanaf de start zijn er drie basisscholen bij het project betrokken: twee voor rekenen en een voor taal. Zo is het leerkrachtenteam van de Willem van Veenschool met ons de uitdaging aangegaan om taal een plaats te geven binnen hun thema’s van wereldoriëntatie. In een ontwikkeltraject van een jaar, verspreid over vijf studiedagen, onderzoeken we samen waar de kansen voor taal liggen en hoe je binnen lesactiviteiten wereldoriëntatie ook kunt werken aan taaldoelen. Dat levert interessante inzichten en bruikbare lesvoorbeelden op.
In dit filmpje geven we drie tips als je taal- en/of rekendoelen wilt combineren met wereldoriëntatie.

Project samenhang: taal en rekenen apart, apart…

We kiezen er in dit project voor om ons samen met leerkrachten te richten op taal of rekenen, omdat dit de twee kernvakken op de basisschool zijn, met striktere kaders dan andere vakken. Bij taal en rekenen wijken scholen niet zo snel af van de methode. 
Het doel van het project is dan ook niet dat leerkrachten hun taal en/of rekenmethode de deur uit doen, maar bewuste keuzes maken welke doelen ze kunnen bereiken via de methode en welke doelen zij kunnen verweven binnen de lessen van wereldoriëntatie. Waar liggen de kansen voor taal en rekenen en hoe benut je die? Daar gaat het om.

contactpersoon

Anne-Christien Tammes

zie ook

Kunstzinnige oriëntatie en samenhang

Wil je de kunstvakken koppelen aan taal, rekenen en/of wereldoriëntatie? Kijk dan op deze themapagina.

Taaldomeinen in samenhang

Voor informatie over het aanbrengen van samenhang in je taallessen door taaldomeinen (lezen, schrijven, mondeling, taalbeschouwing...) met elkaar te verbinden.

toon meer

Sector

Leerplankundig thema