Literatuur algemeen

11 oktober 2019

Websites

  • LEONED, Landelijk Expertisecentrum Opleidingen Nederlands en Diversiteit, werkt aan de kwaliteitsverhoging van alle vak- en vormingsgebieden door aandacht voor taal. Het platfom is bedoeld voor alle docenten en studenten van alle lerarenopleidingen (pabo, de tweedegraads en eerstegraads lerarenopleiding). Op de website vindt u theorie, praktijk met filmfragmenten en kijkvragen, weblectures en instrumenten.
  • MBO Taalacadmie, een expertnetwerk voor iedereen die zich professioneel bezig houdt met taalontwikkeling en taaldidactiek Nederlands in het mbo. Op de website vindt u meer informatie over studiedagen, documenten, leden etc.

Bronnen

  • Christie, F., & Derewianka, B. (2008). School Discourse: Learning to write across the years of schooling. London/New York: Continuum International Publishing Group.
  • Gibbons, P. (2002). Scaffolding Language, Scaffolding Learning: Teaching Second Language Learners in the Mainstream Classroom. Portsmouth, NH: Heinemann.
  • Hacquebord, H. (2006). Woordkennis als onderdeel van taaldiagnostisch onderzoekLevende talen tijdschrift, 7(1), 15-22.
    Door taaldiagnostisch onderzoek op tekstbegrip en woordenschat kunnen scholen dieper inzicht krijgen in de aard van tekstproblemen van individuele en groepen leerlingen: tekort aan woordkennis, een taalprobleem en/of een leesprobleem?
  • Hajer, M., & Meestringa, T. (2015). Handboek taalgericht vakonderwijsBussum: Coutinho.
    De auteurs beschrijven hoe zowel vak- als taaldoelen kunnen worden gerealiseerd: via onderwijs dat contextrijk is, vol interactiemogelijkheden en waarbinnen de benodigde taalsteun wordt geboden.
  • Hajer, M. e.a. (2012). Genre, geletterdheid en vaktaalontwikkeling (pdf, 378 kB). In: N. de Jong, K. Juffermans, M. Keijzer, & L. Rasier. (Eds.), Papers of the Anéla 2012 Applied Linguistics Conference (pp. 349-414). Delft: Eburon.
    Maaike Hajer e.a. gaan in dit verslag in op het schrijven van boekverslagen en artikelen voor een vaktijdschrift techniek en beoordelingsschalen voor teksten bij science en geschiedenis.
  • Leeuw, B. van der, & Meestringa, T. (2011). Eisen aan taalvaardigheid in de bovenbouw havo/vwoLevende Talen Tijdschrift, 12(2), 14-24.
    Welke eisen stellen docenten van andere vakken dan Nederlands en hoe verhouden die zich tot het referentiekader taal? In dit artikel verkennen Van der Leeuw & Meestringa de situatie bij de vakken biologie en economie in de tweede fase van het voortgezet onderwijs.
  • Martin, J.R., & Rose, D. (2008). Genre Relations: Mapping Culture. London: Equinox.
  • Rose, D., & Martin, J.R. (2012). Learning to write, Reading to learn; Genre, Knowledge and Pedagogy in the Sydney School. Sheffield: Equinox.
  • Schleppegrell, M.J. (2004). The language of schooling. a functional linguistics perspective. Mahwaj, NJ: Lawrence Erlbaum Associates.
  • Silfhout, G. van (2015). Taal in elk vakDidactief 45(9), 22-23.
    De auteur beschrijft in aan de hand van drie stappen met concrete voorbeelden de weg van DAT naar CAT: van dagelijks, algemeen taalgebruik naar meer abstract, academisch taalgebruik.

Verslagen/overige documenten

  • De rol van taal in natuurlijk leren (pdf, 299 kB)
    Dirkje Ebbers (SLO, Enschede) en Atty Tordoir (APS, Utrecht) behandelen de invulling van het vak Nederlands in de nieuwe context van het natuurlijk leren. Daarbij gaan ze uit van de verschillende posities van het vak Nederlands in het spectrum van vakkenintegratie.
  • Het leren ontwerpen van taalgerichte lessen (pdf, 1.1 MB)
    Theun Meestringa en Bart van der Leeuw (SLO) onderzoeken met medewerking van verschillende lerarenopleiders hoe taalgericht ontwerpen vorm krijgt in de lerarenopleiding en stellen voor om het leren ontwerpen aan te scherpen (SLO/Leoned 2009).
  • Op zoek naar de taalontwikkelende leerkracht (pdf, 131 kB)
    Annelies Riteco (HU) en Theun Meestringa (SLO) leggen de hypothese voor dat docenten op weg naar een taalontwikkelende vakdidactiek vier stadia lijken te doorlopen. Ze komen tot een aantal diverse suggesties voor docenten in die verschillende stadia.
  • Reactie op het Hoofdlijnadvies Platform Onderwijs 2032 (2016) (pdf, 89 kB)
    Taal als communicatiemiddel in onderwijs en samenleving behoeft een centrale plaats in het Hoofdlijnadvies voor Onderwijs 2032. Veel leerlingen met een meertalige of niet-academische achtergrond struikelen immers over talige belemmeringen in het onderwijs. Vanuit ervaringen in onderzoek, begeleiding, na- en bijscholing geeft het Platform Taalgericht Vakonderwijs haar visie op wenselijke ontwikkelingen zoals geschetst in het Hoofdlijnadvies Onderwijs2032.
  • Vakconcepten ontwikkelen in leerzame gesprekken (pdf, 27 kB)
    Tijdens een themagroepbijeenkomst gaan de auteurs Maaike Hajer (HU) en Jaap Roorda (Eduniek) in discussie met de deelnemers over interactie: wat maakt die leerzaam? Onder welke voorwaarden kan interactie plaatsvinden, welke werkvormen en met welke opbouw?
  • Werken met eigen leerlijnen (pdf, 289 kB)
    De auteurs Bert de Vos en Elsbeth van der Laan bespreken hoe leerlingen per taak (bijvoorbeeld het houden van een werkoverleg) in de klas zelf criterialijsten kunnen maken met beginners- en expertgedrag. De leerlingen krijgen met deze 'leerlijnen' zicht op hoe ze zo'n taak zouden kunnen uitvoeren.