verder lezen


Wil je meer lezen over formatief evalueren in het algemeen of specifiek over formatief evalueren in de rekenles, dan vind je hieronder interessante publicaties of verwijzingen naar websites.

Bronnenlijst met publicaties rondom formatief evalueren.

  • Castelijns, J. & Andersen, I. (2013). Beoordelen om te leren. Leerlingen als mede-beoordelaars van hun eigen leerproces. Den Bosch: KPC Groep
    Onderzoekspublicatie bij het project ‘Formatief beoordelen’ dat tot doel heeft kennis te ontwikkelen die leraren in het basis- en voortgezet onderwijs kunnen gebruiken bij het toepassen van formatief beoordelen (als onderdeel van opbrengstgericht werken) tijdens reguliere lessen.
  • Gulikers, J. & Baartman, L. (2017). Doelgericht professionaliseren: formatieve toetspraktijken met effect! Wat DOET de docent in de klas? NRO-PPO. 
    In dit onderzoek gaan de auteurs op zoek naar welke gedragingen de docent typeren die een formatieve toetspraktijk in de klas weet te realiseren. Deze gedragingen worden beschreven per fase van het formatieve toetscyclus, te weten: 1) verhelderen van verwachtingen, 2) ontlokken van leerlingreacties, 3) analyseren en interpreteren van leerlingreacties, 4) communiceren over resultaten met leerlingen en 5) vervolgactiviteiten ondernemen.
  • Hattie, J. & Timperley, H. (2007). The power of feedback. Review of Educational Research77 (1), 81-112.
    Feedback is van zeer grote invloed op het leren en op wat men uiteindelijk bereikt, zowel positief als negatief. De auteurs laten zien dat, hoewel feedback een van de belangrijkste factoren bij het leren is, het type feedback en de manier waarop die wordt gegeven verschillend uit kan pakken. Zij bespreken specifieke eigenschappen en omstandigheden die feedback effectief maken, bijvoorbeeld positieve en negatieve feedback en de timing van feedback. Ook krijgt de lezer suggesties aangereikt voor het gebruik van feedback en om de effectiviteit ervan in de klas te vergroten.
  • Kneyber, R. & Sluijsmans, D. (2016). Toetsrevolutie. Naar een feedbackcultuur in het voortgezet onderwijs. Culemborg: Uitgeverij Phronese.
    Toetsen als onderdeel van het leerproces om het onderwijs en de leerprocessen te verbeteren en om leerlingen meer eigenaarschap te bieden in het onderwijs waaraan ze deelnemen. In dit boek beschrijven docenten, wetenschappers en experts hoe ze in hun dagelijkse (les)praktijk werken aan een feedbackcultuur waarin fouten maken mag en moet. Op p.87-107 wordt aan de hand van schoolvoorbeelden specifiek ingegaan op het continue leren bij Nederlands, waarbij ontwikkeling en eigenaarschap bij leerlingen centraal staan.
  • Silfhout, G. van & Arnold, M. (2016). Formatief evalueren. Hoe pak ik dat concreet aan in mijn les? (pdf, 456 kB) Toets! 5, 22-26.
    Meer en beter formatief evalueren kan het aantal summatieve toetsmomenten terugbrengen. Die tijd kunnen we in het onderwijs goed gebruiken voor daadwerkelijk leren. Maar hoe pak je dat concreet aan? In dit artikel illustreren Gerdineke van Silfhout en Mirjam Arnolds met concrete lesvoorbeelden hoe leerlingen werken aan gestelde leerdoelen en hoe zij die door middel van effectieve feedback ook kunnen behalen.
  • William, D. (2013). Cijfers geven ​werkt niet. Meppel: Ten Brink Uitgever Een van de eerste vragen die elke leraar zichzelf stelt, is hoe hij zijn leerlingen iets kan aanleren. Wat is de meest effectieve manier om ze de beoogde kunstjes en kennis bij te brengen? John Hattie heeft deze vraag beantwoord met 2 woorden: formatieve evaluatie. Ofwel, leerlingen die hun eigen werk kunnen beoordelen. Maar hoe doe je dat? Wiliam geeft in dit boek tips waarmee je als leraar continue kunt controleren of je leerlingen het doel van een les hebben begrepen, of je les geland is en welke informatie ze nog nodig hebben om het einddoel te bereiken.
  • Wiliam, D. (2015). Forget the rubric, use work samples instead
    Dylan Wiliam gaat in op de vraag of rubrics een oplossing zijn of deel van 'een probleem'. Hij stelt dat het analyseren van voorbeelden effectiever is, omdat de inhouden van een rubric voor leerlingen niet hetzelfde betekenen als voor de docent. Contrasting examples analyseren is het meest effectief, zo blijkt uit onderzoek van Lin-Siegler, Shaenfield en Elder (2015).
  • Wiliam, D.,& Leahy, S. (2015). Embedding formative assessment: Practical techniques for K-12 classrooms. West Palm Beach, FL: Learning Sciences International. 
    Een praktisch handboek voor docenten waarin vijf strategieën van formatief evalueren centraal staan. Bij elke strategie worden technieken beschreven met daarbij behorende activiteiten die de docent in de klas kan inzetten, samen met tips, valkuilen enz.