Experimenteren met instructiefilmpjes en kennisclips

20 april 2020

Stel je voor dat je over een aantal jaren dat oude filmpje uit de ‘coronatijd’ weer eens aanzet. De leerlingen vinden het vast leuk om de juf of meester in jonge jaren te zien. Ze hangen direct aan je lippen met vragen over dat ene jaar 2020 waarin we allemaal thuisbleven.

Auteur: Talita Groenendijk, SLO

Instructiefilmpjes en kennisclips

Veel leraren zijn aan de slag gegaan met het maken van zogenaamde ‘kennisclips’ of instructiefilmpjes. Sommige zijn echte pareltjes: een juf, verkleed als piraat, die het verschil tussen een landkaart en een schatkaart uitlegt. Andere filmpjes zijn soberder, maar laten bijvoorbeeld wel een hele kernachtige en duidelijke stapsgewijze instructie voor de aanpak van het cijferen zien.

Met een andere blik kijk je naar je eigen lessen; wat is nu echt de kern?”

Als docent in het hbo ging ik een aantal jaren geleden met collega’s experimenteren met instructiefilmpjes en kennisclips. Ik werkte destijds aan een opleiding voor deeltijdstudenten die, wegens drukke banen, behoefte hadden aan een flexibeler aanbod. Ik vond het een leerzame exercitie. Met een andere blik kijk je naar je eigen lessen; wat is nu echt de kern? Hoe kun je dat het beste in een filmpje kwijt?

Nieuwe mogelijkheden

Natuurlijk kunnen de filmpjes niet een hele les vervangen, maar ze bieden wel nieuwe mogelijkheden. Deze filmpjes kun je immers vaker dan één keer bekijken. Als je de aanpak van die ingewikkelde opgave weer even kwijt bent, dan zet je het filmpje gewoon nog even een keer aan! Mijn studenten vonden dat destijds erg handig.

Je hoeft natuurlijk ook niet alle filmpjes zelf te maken. Er bestaan al veel goede filmpjes en samen met collega’s heb je al snel een hele verzameling. Voor kinderen in het primair onderwijs zullen de filmpjes van de eigen juf of meester wellicht favoriet blijven, maar mijn kinderen vinden het toch ook leuk om af en toe de juf of meester uit de andere klas te zien.

Het vervolg

En na de coronacrisis? Die filmpjes, die blijven bestaan. Ik ben heel benieuwd wat er dan met deze filmpjes gebeurt. Blijven ze bewaard voor het geval er ooit een nieuwe virusuitbraak is of krijgen ze een nieuwe functie? Ik kan me voorstellen dat het handig kan zijn om bepaalde leerlingen dingen nog eens op een andere manier uit te leggen. Dan kunnen die filmpjes goed ingezet worden. En voor leerlingen die versneld vooruit willen of voor leerlingen die heel graag zelfstandig werken kunnen de filmpjes een uitkomst zijn. Wellicht is het handig om een leerling, die door ziekte even afwezig is geweest, een aantal instructies te laten inhalen. En misschien zijn bepaalde filmpjes wel een mooie afwisseling in de gewone les. Of blijken die filmpjes dusdanig effectief dat ze veel vaker ingezet gaan worden? Hebben sommigen wellicht de smaak van het zelf ontwerpen te pakken?

Deze tijd is in ieder geval een mooie kans om te experimenteren. Wat kan er allemaal? Voor welke doelen zijn welke filmpjes effectief? Kunnen leerlingen wellicht ook filmpjes maken van hoe zij opgaven en taken aanpakken? Voor welke vakken zijn instructies en uitleg via filmpjes handig? De corona-crisis heeft in ieder geval iets in gang gezet, ik ben nieuwsgierig naar het vervolg!

Talita-Groenendijk-7424