Duits - achtergrond


Hieronder vindt je een overzicht van het curriculum Duits in de verschillende sectoren van het Nederlandse onderwijs zoals beschreven in officiële documenten.

Duits in het primair onderwijs

Basisscholen mogen Duits aanbieden naast het verplichte vak Engels. Dit gebeurt met name in de grensregio’s. Een school kan er ook voor kiezen vvto Duits aan te bieden en tot 15% van hun onderwijstijd in het Duits verzorgen (Dekker, 2014b). De startleeftijd mag verschillen: zo kiezen sommige scholen ervoor om te starten in groep 1, terwijl anderen kiezen om in groep 5 of 7 te starten. De derde mogelijkheid voor een basisschool om Duits aan te bieden is via buurtaalonderwijs. Met buurtaalonderwijs krijgen leerlingen in de grensstreek structureel onderwijs in het Duits. Vaak wordt er samengewerkt met een partnerschool net over de grens. Voor meer informatie zie Duits of Frans op de basisschool van Nuffic.

Duits in het voortgezet onderwijs

Vmbo

In de onderbouw van het vmbo kiezen leerlingen verplicht een tweede vreemde taal naast het verplichte vak Engels. Dit kan Duits zijn. Voor het vak zijn geen doelen of minimaal aantal uren vastgesteld.
In de bovenbouw van het vmbo kunnen leerlingen Duits kiezen als sectorkeuzevak als zij de sector economie hebben gekozen. Daarnaast kan een school aan alle leerlingen de mogelijkheid bieden Duits als extra examenvak op te nemen, omdat er veel ruimte is in de bovenbouw van het vmbo om het onderwijs zelf vorm te geven (Stichting Platforms Vmbo, 2009). Het examenprogramma Duits staat op Examenblad en de beoogde streefniveaus op Europees Referentiekader Talen.

Havo/vwo

In de onderbouw van havo/vwo kiezen leerlingen verplicht een tweede en een derde vreemde taal. Duits is dan een van de keuzemogelijkheden. Voor het vak zijn geen doelen of minimaal aantal uren vastgesteld.
In de bovenbouw van havo/vwo kunnen leerlingen bij alle profielen Duits kiezen, bijvoorbeeld als tweede mvt in het gemeenschappelijk deel van het vwo, als profielkeuzevak bij de profielen C&M en E&M of als keuze-examenvak in het vrije deel. Het examenprogramma staat op Examenblad en de beoogde streefniveaus op Europees Referentiekader Talen.

Tweetalig onderwijs

Ook in het voortgezet onderwijs kan een school ervoor kiezen tto Duits aan te bieden. In dat geval wordt bij een gedeelte van de niet-talenvakken Duits als instructie- en communicatietaal gebruikt. Voor het hele vmbo gaat het om 30% van de onderwijstijd. In de onderbouw havo/vwo moet minimaal 50% van de onderwijstijd in het Duits worden aangeboden. Voor de bovenbouw van havo en vwo geldt als minimumeis respectievelijk 850 en 1150 studielastuur.

Eerste- en tweedegraads opleidingen tot leraar Duits

Op de website van het Duitsland Institut staat een overzicht van alle routes die studenten kunnen volgen en leiden tot een eerste- of tweedegraads bevoegdheid Duits. De eindniveaus van de tweedegraads lerarenopleiding Duits is C1 en alle studenten zijn verplicht deel te nemen aan de C1-Prüfung van het Goethe Institut. De eindniveaus van de hbo-masteropleiding is C2. Voor de universitaire route is geen wettelijk niveau vastgelegd. In de praktijk beoogt de opleiding niveau C2.