Wat speelt er binnen het vak Duits?

28 november 2019

Differentiëren

Uiteenlopende instroom- en doorstroomniveaus maken het nodig dat de onderwijsgevenden kunnen differentiëren. Om te kunnen omgaan met de verschillende niveaus in de klas, maar ook om tegemoet te komen aan leerlingen die meer aankunnen dan andere, moet de leraar instructie, leerstof, tempo en doelen zoveel mogelijk kunnen aanpassen aan de wensen en behoeften van de individuele leerlingen. Dat is in een volle klas geen makkelijke taak. Digitale technologie kan wellicht uitkomst bieden, maar differentiatie vraagt ook om een stevig ontwikkelde methodiek. Formatieve evaluatie kan hierbij ook een rol spelen. Docenten krijgen daarmee inzicht in de te bereiken beheersingsniveaus van hun leerlingen en de daarbijhorende doelen. Dat inzicht is nodig om leerlingen meer individueel te kunnen begeleiden op weg naar de gewenste resultaten.

Maatwerk

Met de ambities van de overheid zoals die in recente rapporten zijn uitgesproken, krijgt aandacht voor maatwerk een nieuwe impuls, ook vanuit leerplankundig perspectief. Leerlingen kunnen voor een of meer vakken op een hoger niveau uitstromen, zoals havoleerlingen die voor een vreemde taal op vwo-niveau presteren. In 2015 was het op één van de vijf scholen al mogelijk een vak af te ronden op een hoger niveau. De Duitse taal leent zich hier goed voor.
Veel scholen ondernemen initiatieven tot meer maatwerk. Een andere mogelijkheid is het aanbieden van verrijkende opdrachten. Op het Informatiepunt Onderwijs & Talentontwikkeling (SLO) vindt je voor het vak Duits een voorbeeldmatige aanpak en lesvoorbeelden.
Er vindt een verschuiving plaats naar het zo goed mogelijk faciliteren van iedere leerling. Zo zijn er maatwerkroutes in ontwikkeling (de vakmanschaps- en de technologieroute) waarin vmbo en mbo geïntegreerd worden.

Gepersonaliseerd leren

In relatie tot maatwerk in het onderwijs wordt tegenwoordig veelvuldig de term gepersonaliseerd leren gehanteerd. Voor SLO refereert gepersonaliseerd leren in een onderwijscontext aan "het creëren van optimale leerprocessen die aansluiten op de persoonlijke kwaliteiten en individuele behoeften van leerlingen. Leerlingen werken op eigen wijze en in eigen tempo aan leerdoelen, passend bij hun eigen niveau en talenten. Per vak, leerdoel, leerinhoud of onderdeel krijgt de leerling afhankelijk van de eigen prestaties en voorkeuren een op hem of haar geënt programma”. De SLO-website Leerplan in beeld helpt bij het houden van overzicht en het maken van keuzes voor het vak Duits.

VVTO

Scholen mogen op verschillende momenten en met verschillende mate van intensiteit (tot 15% van de onderwijstijd) Duits in het primair onderwijs verzorgen (Kamerstukken II 2013/14). Het geven van Duits in de basisschool stelt eisen aan de leerkracht die Duits in het primair onderwijs verzorgt. Voor leerkrachten die Engels geven binnen vvto heeft SLO deze eisen in kaart gebracht. Dit met als doel de leerkracht en de schooldirectie te helpen bij in beeld te brengen waar een leerkracht staat en waar die naartoe moet groeien om over de voor vvto gewenste vaardigheden te beschikken. Deze eisen kun jeaanpassen aan jouw eigen context voor de leerkrachten Duits die vvto verzorgen.

Buurtalen

De ligging van een school in de nabijheid van de grens biedt unieke kansen om leerlingen op vanzelfsprekende wijze te leren omgaan met een vreemde taal. In 2017 krijgen leerlingen van ruim 60 basisscholen in de grensregio’s structureel Duits en dit aantal is groeiende. Maar ook in het voortgezet onderwijs is er aandacht voor de buurtalen. Er zijn initiatieven genomen om de mogelijkheden die dit biedt op systematische wijze in het onderwijs te integreren.