Voorbeeldmaterialen

12 december 2019

Waar heb je als kind recht op als je vlucht voor oorlog of geweld? Wat zijn je rechten als je als kind leeft met een handicap? Waarom mag je in Nederland nog niet werken als je elf jaar bent en gebeurt dat in andere landen wel?
Wil je met jouw leerlingen aan de slag met kinder- en mensenrechten en ben je op zoek naar lesmateriaal? Hieronder vind je een uitgebreid overzicht van korte- en langere lessenseries.

Burgerschaps- en mensenrechteneducatieCurriculumvoorstel, SLO (2012), Leermiddelenanalyse, SLO (2012). Doelgroep: PO, VO
Het curriculumvoorstel bevat een leerplankundige uitwerking van mensenrechten als onderdeel van burgerschap. In een drietal bijlagen zijn de leerplannen voor het basisonderwijs en de onder- en bovenbouw van het voortgezet onderwijs opgenomen. In de leermiddelenanalyse zijn exemplarisch tien leermiddelen (methodes en lespakketten) onderzocht om zicht te krijgen op aanknopingspunten voor de invulling van mensenrechteneducatie.

Gevluchte kinderen in NederlandUnicef Nederland, 2016. Doelgroep: PO 7-8
Digibordles over de situatie van gevluchte kinderen in Nederland en de rechten van deze kinderen. Met handleiding. Gratis toegankelijk.

Habitat lespakket basisschoolHabitat for Humanity, 2017. Doelgroep: PO 3-8
​Lespakket over de betekenis van een (t)huis voor mensen overal ter wereld. Basisles: Iedereen een thuis. Verdiepingsles: Wereldwijd wonen. Lesmateriaal: prezi voor digibord, werkbladen, poster, handleiding, sponsorpakket. Gastles is ook mogelijk.

KidsRights KinderrechtenlespakketStichting KidsRights, 2018. Doelgroep: PO 7-8, VO 1
Verhalen van de Kindervredesprijswinnaars waarmee  kinderen leren wat hun rechten inhouden, en wat zijzelf kunnen doen om op te komen voor deze rechten. Handleiding en lespakket zijn online beschikbaar of gratis te bestellen.

Kind onder vuurRode Kruis, 2015. Doelgroep: PO 7-8
Rondreizende tentoonstelling waarin leerlingen kennismaken met leeftijdgenootjes die opgroeien in een conflictgebied. Met werkboekje, filmpjes en interactieve opdrachten.

Kinderarbeid niet van deze tijdTerres des Hommes, 2015. Doelgroep: PO 6-8
Online les over kinderarbeid met docentenhandleiding en werkboekjes. Doel van het materiaal is het vergroten van de kennis en het bewustzijn bij leerlingen over kinderarbeid en het recht om naar school te mogen gaan.

Kinderen op de vluchtUnicef Nederland, 2018. Doelgroep: PO 7-8
Digibordles over kinderen op de vlucht. De les is interactief en wordt ondersteund met een handleiding voor de leerkracht. Gratis toegankelijk.

KinderrechtenUnicef Nederland, 2015. Doelgroep: PO 7-8
Digibordles over kinderen op de vlucht. De les is interactief en wordt ondersteund met een handleiding voor de leerkracht. Gratis toegankelijk.

Kwink voor burgerschap en mensenrechtenKwink - College voor de Rechten van de Mens, 2019. Doelgroep: PO 1-8
​Leerlijn burgerschap en mensenrechten, voor onder-, midden- en bovenbouw. Volledig online en gratis te downloaden lessen (waarvan er zes gereed zijn en de overige negen per 1 oktober 2019) .
De volgende inhouden worden uitgewerkt: Vrijheid en gelijkheid; Macht en inspraak; Identiteit/diversiteit; Solidariteit; Digitaal samenleven. Per les vijf stappen:
- start: introductie lesinhoud en activeren kennis;
- uitleg: filmpjes en informatie;
- oefenen: basistechnieken en 21e-eeuwse vaardigheden;
- terugkijken: evaluatie;
- en nu?: burgerschap en mensenrechten ontdekken op school en onderzoeken in de samenleving.

Lessen voor het basisonderwijs, Liliane fonds. Doelgroep: PO 1-8
Gratis lesmaterialen rond het thema 'kinderen met een handicap in arme landen'. Er zijn beeldverhalen met begeleidende teksten voor de onderbouw en filmpjes met opdrachten en documentaires voor de bovenbouw. Ook sport- en speltips en eventuele benodigdheden voor een speciale gymles zijn aan te vragen.

MensjesrechtenAmnesty International Nederland, 2013. Doelgroep: H 4-5, V 4-5
Lespakket over mensenrechten rondom tien minidocumentaires. In elke documentaire staat één kind in Nederland en een artikel uit het Kinderrechtenverdrag centraal. Onderwerpen die aan bod komen: pesten, seksueel misbruik, verwaarlozing en mishandeling, jeugdstrafrecht, handicap en vluchtelingen.

Movies that MatterStichting Movies that Matter, 2000-2015. Doelgroep: PO 6-8, VMBO 1-4, H 1-5, V 1-6
Movies that Matter Educatie benut het medium film als middel om de kennis en de houding van jongeren ten aanzien van mensenrechten positief te beïnvloeden.
Ze selecteren films voor het onderwijs en ontwikkelen daar lesmateriaal bij. Deze films en lesmaterialen zijn gratis beschikbaar voor docenten.

Onderzoek met LotLot's Foundation, 2016. Doelgroep: PO 6-8
Set van 42 kaarten om met kinderen in gesprek te raken over tien kinderrechten. Kinderrechten worden bezien door de ogen van de 12-jarige Lot Roos.
Elk recht kent vier soorten kaarten:
 1. denk verder vraag - Lot legt uit
 2. denk-door vraag - filosofievraag
 3. vertel je verhaal-ervaringen uitwisselen
 4. aan de slag - doekaart.

Online course Inleiding MensenrechtenAmnesty International. Doelgroep: H 4-5, V 4-6
Online course 'Inleiding Mensenrechten' met filmpjes, cartoons, actuele cases, artikels, verdragsteksten en citaten over mensenrechten.

Op de vlucht!Vluchtelingenwerk Nederland & Codename Future, 2018. Doelgroep: VMBO 1-4, H 1-5, V 1-6
Gratis lespakket over vluchtelingen. Beschikbaar in drie versies: havo/vwo bovenbouw, havo/vwo onderbouw en vmbo. De drie digibordlessen (50 min.)  introduceren het onderwerp, bevatten filmpjes, stellingen en vragen die allen aanzet geven tot het nadenken over en bespreken van de situatie van vluchtelingen. 1. Leven in onveiligheid; 2. Leven op de vlucht; 3. Leven in veiligheid. Met werkbladen  (verwerkingsopdrachten) en docentenhandleiding.

Rabab's uitzichtAOb Algemene Onderwijsbond, 2013. Doelgroep: VMBO 3-4, H 3-5, V 3-6
Lespakket over kinderarbeid, bedoeld voor leerlingen vanaf 14 jaar. Het thema kinderarbeid komt aan de orde aan de hand van het verhaal van Rabab, een 15-jarig meisje uit Marokko dat als inwonende huishoudelijke hulp werkt.

Rights Now!Unicef en FutureNL, 2018. Doelgroep: PO 6-8
Special edition van Digi-doener. Project over kinderrechten (in de online omgeving). Vijf digibordlessen: 1. Wat zijn kinderrechten? 2. Wat kom je tegen? Onderzoek naar situaties in een digitale omgeving: games, YouTube, Instagram, Whatsapp en die in verband brengen met een kinderrecht. 3. Wat wil jij veranderen? 4. Script of storyboard maken. 5. Première in de klas. Na de 5e les kunnen leerlingen hun zelfgemaakte filmpje insturen. Een projectboek voor de leerlingen is als pdf beschikbaar.

Samen voor War ChildKlass. Doelgroep: VMBO 1-2, H 1-2, V 1-2
Lespakket over oorlogskinderen voor de onderbouw van het voortgezet onderwijs. Doel van het lespakket is dat leerlingen leren over de problematiek van verlaten oorlogskinderen en zelf een actie op touw zetten om deze oorlogskinderen te helpen. In de lessen worden drie thema's behandeld: opgroeien in oorlog; leven als kindsoldaat; werk, school, recht.

Samsam in de klasSamsam (Sijthoff Media), 2015-2019. Doelgroep: PO 5-8
Tijdschrift met verhalen en foto's over het leven van kinderen wereldwijd. Het tijdschrift verschijnt vijf keer per jaar. Bij elke uitgave hoort een lesbrief. In de lesbrief staan ook opdrachten van Nieuwsbegrip, een methode voor begrijpend lezen. Overzicht lessen.

Sta in je recht, lessen over (kinder)rechtenRespect Education Foundation, 2014. Doelgroep: PO 6-8, VO 1-2
Lessenserie over kinder- en mensenrechten, met een (gratis te downloaden) lesbrief voor het basisonderwijs en een lesbrief voor het voortgezet onderwijs. In de lessen gaan leerlingen aan het werk met de thema's respect en recht.

Toolbox Mensenrechten op schoolCollege voor de Rechten van de Mens (i.s.m. diverse partijen), 2018. Doelgroep: PO, VO
​Gratis aan te vragen Toolbox.
Deel A Mensenrechten: geeft handvatten om binnen vier schooldomeinen aan de slag te gaan (schoolbeleid, omgaan met elkaar, in de klas, klas- en schoolomgeving).
Deel B Schoolbreed aan de slag: biedt tips, tricks en tools om mensen- en kinderrechten concreet op school gestalte te geven.
Deel C Werkvormen: bevat 45 korte en langer durende werkvormen die (direct) in de klas uitgevoerd kunnen worden. Niveau 3-18 jaar.

Vluchteling in beeldPersoonlijke verhalen in de klas, Rode Kruis, Humanity House, 2016 (jaarlijkse update). Doelgroep: VMBO 1-2, H 1-3, V 1-3
Gratis online lesmodule om thema's als noodhulp, oorlog en vluchten bespreekbaar te maken. ​De documentaire 'The Island of All Together', over ontmoetingen tussen vluchtelingen en toeristen op Lesbos, vormt de rode draad. Aan de hand van verschillende werkvormen krijgen leerlingen een beeld van hoe het is om op de vlucht te zijn en waarom mensen moeten vluchten.

War Child lespakkettenWar Child. Doelgroep: PO 6-8
Gratis te downloaden lespakketten over:
kinderrechten, kindsoldaten, oorlogskinderen.

Zara's briefAOb Algemene Onderwijsbond, 2013. Doelgroep: PO 7-8, VO 1-2. 
Lespakket over kinderarbeid, bedoeld voor leerlingen van 10 tot 14 jaar. Het lespakket is gratis aan te vragen via gce@aob.nl onder vermelding van "lespakket Zara", de naam van de school en het postadres.