“Ik heb geen les over het internet nodig, ik weet toch veel meer van computers dan mijn moeder.”

30 januari 2020

Stephanie van den Kieboom, Specialist digitale geletterdheid op het Erasmus in Almelo geeft een gastles in groep 7 op basisschool STEP en die les verloopt anders dan ze had gedacht. Een les over het internet is namelijk helemaal niet nodig volgens een leerling want hij weet toch al veel meer van computers dan zijn moeder.

"Dat was een prachtig begin van mijn les, wat ik kwam vertellen was volgens hem helemaal niet nodig" verteld Stephanie. "Lesgeven aan een erg drukke groep 7 waar leerlingen vinden dat ze alles over computers al weten is toch nog wel weer iets anders dan op het vo". "Het was ook wel extra moeilijk met die leerling die om de haverklap moest laten weten dat zijn computer het nu echt niet meer deed."

Het is denk ik de eerste warme dag van het jaar tot nu toe en het is vrijdagmiddag drie uur. Zonde om binnen te zitten. Op tafel staat een kan met water maar zelfs die heeft het warm en zweet. De airco staat vol aan en probeert het iets koeler te krijgen. We zijn met z'n zevenen, docenten en schoolleiders enthousiast over het gebruik van ICT in de klas.

"Ze waren nu ook wel heel erg druk", zegt Bart, hij geeft normaal les aan de groep 7. "Het is wel zo dat het een klas is die wat moeilijker is, de spanningsboog is erg kort”. Rogier geeft aan: "Dat klopt, mijn klas is eigenlijk niet te vergelijken met die van jou. Ik kan wel even rustig de klas uitlopen als dat nodig is."

Het verschil tussen individuele leerlingen is inderdaad erg groot. En daarmee ook tussen klassen. Zeker op het gebied van digitale geletterdheid krijgen leerlingen van huis uit ook heel verschillende dingen mee. Letterlijk en figuurlijk zoals de nieuwste iPhones en voorwaarden voor het gebruik, of wel een grote variatie daarin. Het is dan ook de vraag of je wel van alle leerlingen hetzelfde mag en kan verwachten.

Stephanie is zelf specialist digitale geletterdheid op Het Erasmus, een middelbare school in Almelo. Ze ondersteunt collega's door lessen te geven over digitale vaardigheden. Ze streeft naar een goede aansluiting van basisonderwijs en voortgezet onderwijs. "Een gesprek over doorlopende leerlijnen is dan een begin. Het overleggen wat haalbaar is in het basisonderwijs en waar we op aan kunnen sluiten in het voortgezet onderwijs is dan de vraag."

Bart en Rogier hebben naar de leerlijnen voor digitale geletterdheid gekeken. Ze zijn nagegaan wat ze zoal doen in de les, maar ook wat ze denken te kunnen bereiken. Er zijn doelen beschreven voor de bovenbouw van het basisonderwijs, maar ze zijn tot de conclusie gekomen dat die niet te halen zijn door ons. Als toevoeging geeft Rogier aan: "En al zeker niet door onze collega's."

"Ik verwacht ook dat de uitgevers de ICT-basisvaardigheden in hun methode opnemen. Dat bijvoorbeeld het maken van een werkstuk stap voor stap wordt uitgelegd, het maken van kopjes, nieuwe pagina's en een inhoudsopgave, dat we worden ondersteund tijdens de les", zegt Bart. “Net als het gebruik van het digibord en digitaal lesmateriaal, we hebben methodes nodig die ons daarbij helpen”.

De vraag is wel of je alle doelen in de bestaande lessen kunt onderbrengen. Moet er niet eens tijd worden vrijgemaakt om echt aandacht te geven aan de digitale vaardigheden? Is er niet gewoon een expert digitale geletterdheid nodig net als voor taal en rekenen?

"Denken jullie dat de doelen die voor de middenbouw beschreven zijn wel haalbaar zijn?" vraagt Stephanie aan Bart en Rogier. "We kunnen die natuurlijk ook als uitgangspunt nemen, en daar dan mee verder gaan bij ons. Ook dat biedt een redelijke basis voor de verschillende vaardigheden". Dat is een werkbare oplossing. Bart vult aan: "En dan nemen we de doelen voor de bovenbouw voor de leerlingen die al verder zijn".

Merk jij ook dat het moeilijk is te kiezen wat je op school kunt doen met digitale geletterdheid? Neem contact op met Allard Strijker (a.strijker@slo.nl), dan kijken we daar samen naar.


Allard Strijker

allard_strijker

Het Erasmus in Almelo heeft samen met SLO een voorbeelduitwerking gemaakt voor digitale geletterdheid. Het geeft aan wat leerlingen moeten kennen en kunnen voor digitale geletterdheid aan het eind van het basisonderwijs om zodoende een goede aansluiting op het voortgezet onderwijs te krijgen. Hierbij is gebruik gemaakt van de leerlijnen voor digitale geletterdheid van SLO. In het ontwerp is ook gekeken naar de ontwikkelingen bij curriculum.nu en is zoveel mogelijk aansluiting gezocht bij de conceptvoorstellen voor digitale geletterdheid.